بسمه‌تعالی

 

آیین‌نامه اعطای اختیارات در زمینه انتشار کتابهای علمی در دانشگاه آزاد اسلامی 

مقدمه

با توجه به رویکرد برنامه توسعه کیفی دانشگاه آزاد اسلامی و فرصتهای جدیدی که در برنامه مذکور برای توسعه فعالیت‌های تحقیقاتی، افزایش اختیارات در واحدها و مناطق دانشگاهی و افزایش نظارتهای سازمان مرکزی بر عملکرد آنها صورت گرفته است، واحدهای دانشگاهی می‌توانند براساس مفاد این آیین‌نامه نسبت به انتشار کتابهای علمی اقدام نمایند.

ماده 1. تعاریف

- دانشگاه: منظور دانشگاه آزاد اسلامی است.

- شورای مرکزی انتشارات: این شورا بالاترین مرجع دانشگاه در زمینه انتشارات می‌باشد و معاونت پژوهشی دانشگاه ریاست آن را برعهده دارد.

- شورای انتشارات واحدها: شورایی است که در واحدهای جامع یا بسیار بزرگ تشکیل شده و ترکیب اعضای آن بر اساس مواد 2 و 4 این آیین‌نامه معرفی گردیده و شرح وظایف آن نیز در متن آیین‌نامه ذکر شده است.

- شورای انتشارات منطقه: شورایی است که در منطقه دانشگاهی تشکیل شده و ترکیب اعضای آن در مواد 3 و 4 این آیین‌نامه معرفی گردیده و شرح وظایف آن نیز در متن آیین‌نامه ذکر شده است.

- کتاب درسی: شامل کتابهایی است که محتوای آنها بر اساس سرفصل‌های مصوب هر رشته تنظیم شده و به منظور آموزش در دور‌ه‌های مختلف تحصیلی تهیه می‌گردند.

- کتاب غیردرسی: سایر کتابهای علمی و کمک درسی که در جهت یادگیری مضاعف به دانشجویان و علاقه‌مندان علوم خاص کمک می‌کنند.

- پدیدآورنده: شامل اعضای هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی (تمام وقت، نیمه وقت و حق‌التدریس) و اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های دولتی یا سازمانها و موسسات معتبر علمی دیگر، دانشجویان و دانش‌آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی و سایر افرادی که تمایل دارند کتاب خود را به نام دانشگاه آزاد اسلامی منتشر نمایند.

ماده 2. اعضای شورای انتشارات واحدهای جامع یا بسیار بزرگ عبارتند از:

الف. معاون پژوهشی (رئیس شورا)؛

ب. معاون آموزشی؛

پ. مدیر انتشارات واحد، در صورت نبودن ایشان، مدیر پژوهشی واحد (دبیر شورا)؛

ت. چهار نفر از اعضای هیأت علمی تمام وقت یا نیمه وقت (ترجیحاً دارای مدرک Ph.D. از رشته‌های متفاوت) که دارای سوابق مشخص در تألیف و ترجمه و نشر کتاب باشند.

تبصره 1: اعضای شورای انتشارات واحدها با تأیید رئیس شورای پژوهشی منطقه انتخاب می‌گردند و احکام آنها توسط ریاست منطقه صادر خواهد شد.

تبصره 2: آن دسته از واحدهای جامع یا بسیار بزرگ که فاقد شورای انتشارات هستند یا اعضای آن قبلاً به تأیید معاونت پژوهشی دانشگاه نرسیده‌اند و یا دوره عضویت افراد آنها به پایان رسیده است، باید براساس مفاد این ماده حداکثر ظرف مدت یکماه از تاریخ صدور این آیین‌نامه نسبت به معرفی افراد واجد شرایط به رئیس شورای پژوهشی منطقه اقدام نمایند.

تبصره 3:احکام اعضای شورای انتشارات واحدهایی که قبلا به تأیید معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی رسیده‌اند، تا پایان دوره عضویت آنها، دارای اعتبار خواهند بود و پس از آن باید برای تمدید احکام مطابق مفاد این ماده به منظور تأیید یا تمدید، به رئیس شورای پژوهشی منطقه معرفی گردند.

ماده 3. در هر منطقه یک شورای انتشارات با ترکیب زیر ایجاد خواهد شد:

1. رئیس شورای پژوهشی منطقه به عنوان رئیس شورا

2. کارشناس پژوهشی منطقه به عنوان دبیر شورا

3. چهار نفر از اعضای هیأت علمی آن منطقه که دارای تخصص‌های متفاوت و (در گروه‌های علوم انسانی، علوم پایه، علوم پزشکی، علوم کشاورزی،  فنی و مهندسی و  هنر و معماری) با توجه به رشته‌های غالب منطقه دارای آثار تألیفی یا ترجمه‌ای معتبر باشند. این اعضا به انتخاب رئیس منطقه و تصویب معاونت پژوهشی دانشگاه منصوب می‌شوند و احکام آنها توسط معاونت پژوهشی دانشگاه صادر خواهدگردید.

تبصره 1. افراد مشمول بند 3 این ماده باید ترجیجاً دارای مدرک Ph.D. باشند و از واحدهای مختلف منطقه انتخاب شوند. موارد استثنایی دیگر توسط شورای مرکزی انتشارات قابل بررسی خواهد بود.

تبصره 2. حق‌الزحمه داوری کتابها براساس بخشنامه شماره 289886/87 مورخ 5/10/86 قابل پرداخت بوده و بر عهده واحد مربوط است و از محل بودجه پژوهشی پرداخت می‌شود. حق‌الجلسات شورای انتشارات منطقه توسط منطقه براساس قوانین جاری دانشگاه و از محل بودجه منطقه قابل پرداخت خواهد بود.

ماده 4: دوره عضویت در شورا 2 سال است و انتخاب مجدد اعضای قبلی برای دوره‌های بعد بلامانع است.

ماده 5: شورای انتشارات مناطق و واحدها می‌توانند نسبت به ارزیابی و انتشار کتابهای درسی و غیردرسی اقدام نمایند.

ماده 6: واحد‌های جامع یا بسیار بزرگ که دارای شورای انتشارات می‌باشند، می‌توانند نسبت به دریافت پروانه نشر از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اقدام نمایند مشروط براینکه پروانه نشر مذکور به نام معاونت پژوهشی واحد دانشگاهی صادر و نسخه‌ایی از آن برای دفتر گسترش تولید علم ارسال گردد.

ماده 7: واحدهای بزرگ، متوسط، کوچک و مراکز دانشگاهی منطقه که فاقد شورای انتشارات مستقل هستند، می‌توانند برای بررسی کتابهای مورد نظر خود از طریق شورای انتشارات منطقه عمل نمایند. کتابها پس از داوری در شورای مذکور جهت انتشار به واحد مربوط بازگردانده می‌شوند تا نسبت به چاپ آنها اقدام گردد.

ماده 8: کتابهای اعضای هیأت رئیسه واحدها (رئیس و معاونین) و مناطق (رئیس و دبیر) منحصراً در شورای مرکزی انتشارات بررسی خواهند شد.

ماده 9: شورای انتشارات مناطق بر عملکرد شورای انتشارات واحدهای آن منطقه نظارت دارند و گزارش فعالیت‌های شورای انتشارات منطقه خود و واحدهای آن منطقه را هر 6 ماه به شکل مدون برای دفتر گسترش تولید علم در معاونت پژوهشی دانشگاه ارسال می‌نمایند.

ماده 10: تجدید چاپ همه کتابها، با توجه به دلایل روشن در زمینه‌هایی نظیر: به روز بودن محتوا و اقتصادی بودن صورت می‌گیرد و مراحل انجام آن به شکل زیر است:

الف. درباره کتابهایی که در واحدهای جامع یا بسیار بزرگ چاپ شده‌اند، شورای انتشارات آنها تصمیم می‌گیرند و گزارشی از دلایل تجدید چاپ را به شورای انتشارات منطقه ارسال می‌کنند.

ب. سایر واحدها باید درخواست خود را برای شورای انتشارات منطقه ارسال کنند تا در شورای مذکور تصمیم‌گیری شود. شورای انتشارات منطقه نیز گزارش لازم را به همراه گزارش‌های شش‌ماهه برای دفتر گسترش تولید علم ارسال خواهد کرد.

پ. تصمیم‌گیری در زمینه تجدید چاپ کتابهای اعضای هیأت رئیسه واحدها و مناطق منحصراً در شورای مرکزی انتشارات صورت خواهد گرفت.

ماده 11: نظارت و ارزیابی بر عملکرد شورای انتشارات واحدها و مناطق

در ارزیابی عملکرد شورای انتشارات واحدها و مناطق دانشگاهی و تمدید احکام اعضای آنها معیارهای زیر مدنظر خواهند بود:

1. برگزاری منظم جلسات شورا؛

2. ارائه صورتجلسات و گزارشات عملکرد به شورای انتشارات منطقه از سوی واحدهای جامع یا بسیار بزرگ؛

3. ارائه گزارشهای 6 ماهه از سوی منطقه (ترجیحاً به شکل الکترونیکی به نشانی books@sp.rvp.iau.ir ) به دفتر گسترش تولید علم؛

ماده 12: وظایف شورای انتشارات مناطق و واحدها

داوری کتابها:

1. پدیدآورندگانی که عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی یا دانشگاه‌های معتبر دولتی می‌باشند داوری کتاب آنها با تأیید یک داور با درجه دانشیاری کافی می‌باشد. برای سایر پدیدآورندگان تأیید دو داور با درجه استادیاری به بالا الزامی است.

تبصره 1: در رشته‌هایی که عضو هیأت علمی با درجه استادیاری به بالا محدود می‌باشد مانند رشته‌های معماری و برخی از رشته‌های هنر، پرستاری و مامایی و حسابداری می‌توان از دو نفر مربی با حداقل 10 سال سابقه علمی برای داوری کتاب استفاده نمود.

2. داوری کتابها در مدت یک ماه صورت گیرد و پاسخ لازم به فرد یا واحد مربوط داده شود.

3. نظارت بر حسن اجرای امور انتشارات در واحدها و مناطق

رعایت موارد زیر در زمینه محتوا و شکل کتابها و هماهنگی‌ها:

1. دقت، صحت و حفظ امانت در تألیف و ترجمه کتابها؛

2. به منظور چاپ آکادمیک و یک دست نمودن آثار، روی جلد کتاب فقط «نام» و «نام خانوادگی» صاحب اثر ذکر گردد و از ذکر واژه‌ها یا عبارات دیگر مانند: دکتر، مهندس، عضو هیأت علمی و ... جداً خودداری گردد. لیکن در صفحه عنوان داخل کتاب محل فعالیت فرد ذکر شود (مانند نمونه پیوست).

3. کتابها دارای خلاصه‌ای از محتوای علمی در چند سطر و در پشت جلد آن باشند.

4. خلاصه‌ای از مشخصات نویسنده(گان) به همراه ذکر عناوین دیگر آثار او در صفحات اول داخل کتاب.

5. شماره‌گان در چاپ اول 2000 نسخه و اگر کتاب به چاپهای دوم و بعدی رسید و جزء کتابهای پرفروش به شمار رفت با رعایت مفاد ماده 9 این آیین‌‌نامه نسبت به تجدید چاپ و افزایش شماره‌گان تا حداکثر 3000 نسخه اقدام نمایند.

6. از چاپ کتابهای تست، گردآوری سؤالات، آزمون و غیره... که توسط مؤسسات غیر دانشگاهی و به فراوانی تهیه و چاپ می‌شوند، پرهیز گردد. در موارد استثنایی به منظور چاپ چنین کتابهایی ضروری است توجیهات لازم به‌طور مستدل ارائه شود و با توجه به ضوابط اعلام شده در این آیین‌نامه و به تأیید شورای انتشارات منطقه و تصویب شورای مرکزی انتشارات برسد.

7. هماهنگی به منظور جلوگیری از دوباره کاری در تألیف و ترجمه و وارد نمودن اطلاعات کتاب مورد نظر به نشانی اینترنتی: www.iiau.ac.irو بررسی کتابها.

8. اخذ شابک از دفتر گسترش تولید علم طبق بخشنامه شماره 340111/87 مورخ 22/12/85.؛

9. استفاده از آرم استاندارد دانشگاه آزاد اسلامی بر اساس بخشنامه شماره 170146/16 مورخ 1/8/84 در سمت چپ روی جلد کتاب و در صورت امکان روی عطف کتاب؛

10. شرکت فعال در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران و همکاری با دفتر گسترش تولید علم؛

11. تبلیغ و توزیع مناسب کتاب‌های منتشر شده توسط واحد؛

12. مرجع پاسخگویی و رفع ابهامات نسبت به مفاد آیین‌نامه مذکور معاونت پژوهشی دانشگاه (دفتر گسترش تولید علم) می‌باشد. لذا مناطق و واحدهای دانشگاهی از هر گونه تعبیر و تفسیر آیین‌‌نامه مذکور خودداری فرمایند.

تبصره 2: در بند 10 این ماده واحدهای جامع یا بسیار بزرگ که دارای شورای انتشارات هستند، می‌توانند در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به شکل مستقل شرکت نمایند، مشروط بر اینکه هماهنگی‌های لازم در این زمینه را با دفتر گسترش تولید علم انجام دهند.

این آیین‌نامه در 12 ماده و 6 تبصره تنظیم و از زمان ارسال قابل اجرا می‌باشد و آیین‌نامه‌های قبلی مربوط به شورای انتشارات واحدها ملغی و این آیین‌نامه ملاک عمل خواهد بود.